Bu yazıda kulak estetiği ile ilgili kendi tecrübelerimi paylaşmak istiyorum. Kulak estetiği ihtiyacı ile başvuran hastaların ihtiyaçlarına göre şekillenen tecrübemin daha çok kepçe kulak, doğumsal kulak heliks problemleri ve kulak memesi ile ilgili sorunlar konusunda geliştiğini söyleyebilirim. Bunları önce sınıflamak ve sonrasında neler yapıyorum anlatmak istiyorum. Tüm işlemlerde amacım mümkün olduğunca işlemleri kulağın kendi kıkırdaklarını kullanarak yapmak ve cerrahi girişimin kulağın arkasında gizli kalacak şekilde yapılmasını sağlamaktır. Yazının anlaşılmasını sağlamak için kulaktaki kıkırdakları gösteren şekili paylaşıyorum. (Şekil 1)
A• Kepçe kulak (Prominent ear)
B ve C• Kulak heliks deformiteleri (Constricted ear, Stahl´s ear, Cup ear)
D• Kulak heliks ve antiheliks arasının geniş olması
E• Kulak heliks kıvrımının tamamen düz olması.
F• Kulak memesi problemleri (Büyük kulak memesi, Şekil bozukluğu olan kulak memesi, Küpeye bağlı yırtık olan kulak memesi)
A • Kepçe kulak kulağın başın yanında önden ya da arkadan bakıldığında aşırı görünmesi sonucu oluşan bir durumdur.
Kepçe kulaktaki görünüme yol açan problemler
1 Kulaktaki konka kıkırdağının büyük ve baş ile yaptığı açının geniş olması
2 Antiheliks kıkırdağı ile heliks arasında yeterli derinlik bulunmaması
Ülkemizde bu probleme sahip olan hastalar genellikle daha geç yaşlarda bize başvuru yapmaktadırlar. Kulak gelişiminin çoğunluğu 6 yaş civarında tamamlandığı için okul hayatında estetik nedeli sıkıntılar yaşanmaması için okul öncesi bu dönemde estetik düzeltme önerdiğimiz bir durumdur. Ancak vakaların çoğunluğunda lokal anestezi ile yapılan bu işlem bu yaşta genel anestezi ile yapılması gerektiğinden ailelerce pek tercih edilmeyebiliyor. Çocuğun büyüyüp kendi estetik kararlarını kendisinin alması tercih edilebiliyor. Bu nedenle daha çok erişkin hastalarda kepçe kulak ameliyatı yapıyoruz.
Kepçe kulak onarımında kıkırdak katlama ve kalıcı dikiş yöntemini tercih ediyorum. Kıkırdak kesme yöntemleri sonrasında deri altında keskin görünüme neden olabiliyor. Bu da estetik açıdan iyi görünmüyor. Kalıcı dikiş tercih etme nedenim de erişkin yaşta ameliyat ettiğimiz hastaların kıkırdakları daha sert ve belirgin olduğundan verilen şekilin kalıcı olmasını sağlamak ve kıkırdak şekillenirken oluşabilecek açılmalara engel olmak. Özellikle erişkin erkek hastalarda bu nokta çok önemli. Bunun etkinliğini daha çok arttırmak amacı ile gece gündüz ameliyat sonrası 3 hafta saç bandı kullanımı önemlidir. Saç bandı bir nevi kırık kemiğe yapılan alçı gibi algılanmalı ve kullanımına ara verilmemelidir.
B• Doğumsal olarak her iki kulakta ya da tek kulakta heliks kıvrımı öne doğru çökmüş kıvrılmış gibi olabilir (Constricted ear ). Bu durum bazen kulağın küçük ve öne doğru durması ile beraber olabilir (Cup ear ).
Düzeltme amacı ile yaptığım işlemler
1 Öne doğru kıvrılan kıkırdakları yerlerinden kaldırarak arkaya doğru şekillendirmek, yeterli heliks uzunluğu sağlanamaz ise aynı kulak konkasından alınan kıkırdak grefti ile helikste yeterli uzunluğu sağlamak. Bazen diğer kulaktan da kıkırdak grefti almak gerekebiliyor.
2 Kulakta öne doğru duruş mevcut ise kepçe kulaktaki kıkırdak katlama ve dikiş yöntemlerini de işleme eklemek gerekebilir.
C• Kaptan Spock kulağı olarak bilinen Stahl’s ear deformitesi de bazen tek bazen de her iki kulakta aynı ya da farklı şekillerde mevcut olabilir. Bu deformitede başlıca problemler şu şekildedir.
1 Kulak antiheliks ve heliks kıvrımı arası farklı bir çıkıntı vardır. Bu çıkıtı arkaya ya da yukarı doğru kulağı sivrileştirir.
2 Heliks kıvrımının bir kısmı sığ ya da gelişmemiş olabilir.
Bu problemi düzeltmek için yaptığım işlemler şu şekildedir.
1 Kulağın sivri görünmesine neden olan kıvrım yeri ve kıvamına bakılarak traşlanabilir, alınabilir ya da geri katlanabilir.
2 Heliks kıvrımı her iki kulaktan alınan greftler ile belirginleştirilir. Bu deformite her iki kulakta mevcut ise kulaktaki kıkırdaklar onarımı sağlamakta yetersiz kalır. Bu durumda kaburga kıkırdaklarının onarım için kullanılması gerekir.
D• Kulak şeklini bir başka bozan ve onu eni geniş gösteren başka bir problem de heliks ve antiheliks arasının aşırı açık olması durumudur. Bu durum genellikle heliksin de sığ olması ile beraberdir. Bunun düzelmesinde heliks kıvrımını öne kaydırma ve belirginleştirme işlemi yapıyorum.
E• Heliksin tamamen olmadığı kişilerde aslında sorun heliksin arkaya dönmesi şeklindedir. Ancak bu durum kıkırdak eksikliği ile beraberdir. Tek kulakta olunca her iki kulağın konka kıkırdak grefti alınarak yeni heliks oluşturulabilir. Ancak her iki kulakta olunca kaburga kıkırdaklarının kullanımına ihtiyaç duyulur.
F• Kulak memesinin doğuştan yarık ya da üzerinde fazladan çıkıntılar olması gibi durumlar. Fazlalıkların alınması, yarık yerin onarılması gibi basit cerrahi girişimler ile onarılabilir.
Kulak memesinin büyük olması bir başka başvuru sebebidir. Bu durum yaş ilerledikçe dokularda sarkma nedeniyle daha fazla rahatsızlık verebilir. Farklı kesi yöntemleri ile kulağın yapışma şekli dikkate alınarak kulak küçültülebilir. Bazen orta kısım bazen yüze komşu kısımdan pasta dilimi şeklinde doku çıkarımı yapılabilir.
Kepçe kulakta olduğu gibi kulak memesininde öne doğru dönük olduğu durumlar olabilir. Bu durumda kulak arkasından alt kulak kıkırdakları geriye alınır. Yumuşak dokuya da küçültme işlemi uygulanır.
Ağır küpe kullanımına bağlı olarak kulak deliklerinde genişleme ya da daha kötüsü kulak memesinde tam yırtık oluşabilir. Bu durum küpe deliği korunarak ya da tamamen iptal edilerek onarılabilir.
Kulak estetiği ameliyatlarının çoğunluğu lokal anestezi ile yapılır. Hastanede gece yatış gerektirmezler. Çoğunlukla kompleks bir bakım gerektirmezler. Günlük hayata dönüş hızlıdır.
